Tabi ki hayvanlar ve bitkiler de yaşamları boyunca üretiyorlar ancak hepsinin ömürleri boyunca ürettikleri sabit bir üründen bahsedebiliriz. İneğin sütü, tavuğun yumurtası, koyunun yünü, eti, sütü, elma ağacının elması, kaysı ağacının kaysısı…
Biz insanlar ise faydalı-faydasız bir sürü şey üretiriz. Araba üretiriz, mobilya yaparız, elektronik alet üretiriz, buğdayı alır ekmek yaparız, meyveyi alır meyve suyu yaparız, reçel yaparız… Ama hepsinden öte, yaşamımızı devam ettirebilmek için var gücümüzle de tüketiriz. Aslında üretmemizin bir nedeni tüketebilmektir. En önemli ürettiğimiz ve dünyamızın başına dert olan şey nedir desem, aklınıza çöp geldi mi bilmiyorum ama bir insan günde yaklaşık 2 kilogram çöp üretiyor.
Gelin bir hesap yapalım… 78 milyonluk ülkemizde kişi başı 2 kilogramdan günde yaklaşık 156.000.000 kilogram çöp üretiliyor. İnsan nüfusu bu kadar çok olunca, ürettiği çöpte önem kazanıyor. Hatta kendi sanayisini doğuruyor. Yüz binlerce kişi bu sanayinin içinde çalışıyor. Çöplerin evlerden toplanması için torba üretiliyor, torbaların belli yerlerde toplanması için çöp kutuları üretiliyor, çöp kutularındaki çöpleri toplanma alanlarına götürebilmek için de çöp kamyonları üretiliyor. Bu çöp kamyonlarını kullanan binlerce şoför ve çöp toplayıcı insan istihdam ediliyor. Çöpler toplandıkları yerlerde, ayrıştırılıyor, elekten geçiriliyor… Kim bilir ne kıymetler yaratılıyor bu atıklardan.
Baktığımızda hepsi aynı gibi görülen çöp kamyonlarının aslında birçok çeşidi bulunmaktadır. Genelde yükleme tarzlarına göre (önden, yandan, arkadan gibi) sınıflandırılsalar da, kapasitelerine ve çöpü toplama şekillerine göre farklılık göstermektedirler.
Türkiye’de en çok arkadan yüklemeli ve hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonlarını görmekteyiz. Çünkü ülkemizde çöp kutuları büyük şehirlerde uygulanmaya başlayan sabit çöp kutularından olmadığı için, yerleri değişmekte, kimi zaman kaldırım üstüne konulmakta, kimi zaman yolun üzerine, dolayısıyla gelişmiş ülkelerdeki uygulamaların benzerlerini ülkemizde görememekteyiz.
Son zamanlarda ülkemizde yer altı konteynırlarının yoğun bir şekilde kullanılmaya başlaması ile yandan yüklemeli çöp kamyonları da kullanılmaya başlanmıştır. Çöp kamyonunun üzerinde uzaktan kumanda ile çalışan bir vinç bulunmakta ve bu vinç sayesinde ister yer altı, ister yer üstü olsun ( bir veya iki kişinin kaldıramayacağı boyutlarda olmaları nedeniyle,) çöp konteynırları, bu vinç sayesinde aracın her iki yanından yükleme yapılabilmektedir.
Ülkemizde çok sık görmediğimiz bir tür olan önden yüklemeli çöp araçları genellikle büyük endüstri işletmelerine hizmet veren, aslında oldukça ekonomik, çöp aracın önünden yüklenirken tüm aşamaları görebilen tek bir kişi tarafından kullanılabilen araçlardır. Çöp konteynırına önden yaklaşan araç, iki kanca ile konteynırı üzerine kaldırır ve ters çevrilen konteynerdeki çöpler kamyona döker. Dökülen bu çöpler sıkıştırılır ve kamyonun daha fazla çöp toplaması sağlanır.
Ülkemizin biraz daha kırsal bölgelerinde çöp konulan yerlerin düzensiz olması ve halkın düzensiz çöp atması nedeniyle kullanılmakta olan çöp kamyonları vardır ki, bu araçlar için toplama şekli kepçe yöntemidir.
Çöp deyip de geçmeyelim.
Saygılarımla,