4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun 108. Maddesinde düzenlenen “Dahil de İşleme Rejimi” ihraç edilmesi planlanan malların üretiminde kullanılacak olan hammadde, yardımcı madde, yarı mamül, mamül, ara mal ve ambalaj malzemelerinin başta değişik vergisel yükümlülüklerden muafiyet olmak üzere çeşitli kolaylıklar sağlanarak ithaline imkan veren bir ihracatı teşvik sistemidir.
Dahil de İşleme Rejimi dünya piyasa fiyatlarından hammadde temin edilmesi yoluyla ihracatı artırmak, ihraç ürünlerine uluslararası piyasada rekabet gücü kazandırmak, ihraç pazarlarını geliştirmek ve ihraç ürünlerini çeşitlendirmek amacıyla, ithal girdi kullanılan ürünlerin ihraç edilmesi ile ihracat sayılan satış ve teslimlerin belirlenmesi, yönlendirilmesi ve geliştirilmesine ilişkin düzenlemelerin yapılmasını ve uygulanmasını kapsar.
Uygulamanın bilinen en büyük avantajı; gerek yurt içinden gerekse yurt dışından temin edilen mallar için KDV ödemeden alım yapılabilmesidir. KDV Kanunu’nun geçici 17. Maddesi’nde, “dahil de işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak maddelerin 31.12.2015 tarihine kadar tesliminde KDV Kanunu’nun 11. Maddesinin 1. Fıkrasının ( c ) bendi hükümlerine göre, bölgeler, sektörler veya mal grupları itibariyle işlem yaptırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasında ihracat süresi olarak anılan bentteki süre yerine bu rejimlerle öngörülen süreler esas alınır. İhracatın şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde zamanında alınmayan vergi, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte alıcıdan tahsil edilir.” şeklinde ifade edilmektedir. Bakanlar Kurulu KDV Kanunu 17. Maddesine dayanarak 16.04.2001 tarihli ve
2001 / 2325 Sayılı Kararnamesi’yle sektör sınırlaması yapmadan dahilde işleme veya geçici izin belgesi kapsamında ihraç edilecek ürünlerin imalinde kullanılacak maddelerin söz konusu belgelere sahip olan mükelleflere tesliminde KDV Kanunu’nun 11. Maddesinin 1 – c bendi kapsamında tecil – terkin sistemine göre işlem yapılmasına izin vermiştir.
Teşviklerden yararlanabilmek için “Dahil de İşleme İzin Belgesi” alınması gerekmektedir. Dahil de işleme izin belgesi Dış Ticaret Müsteşarlığı’nca verilir ve gümrük muafiyetli ithalat ya da yurt içi alımlara olanak sağlar. Bir firmanın DİİB kullanabilmesi için imalat yapan bir firma olması ve kapasite raporunun olması gerekmektedir.
2006 Yılı Ocak Ayı’ndan itibaren elektronik imza kullanımı ile birlikte DİİB işlemleri elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir.
Dahilde işleme rejimi pek çok faydasının yanında yanlış uygulamadan kaynaklanan bazı sorunları da bünyesinde barındırmaktadır. Geçtiğimiz günlerde medyaya yansıyan, şekerli mamüllerin denetimi aşamasında yapılan yanlış uygulamalar nedeniyle gümrüklerdeki uzun bekleyişler bu sorunlara örnek verilebilir. Bahsi geçen olayda denetim uygulamaları nedeniyle araçlar gümrüklerde uzun süre bekletilmiş ve birçok üründe bu beklemeden kaynaklanan bozulmalar meydana gelmişti. Bu noktada işini düzgün yapan ihracatçının mağdur edilmeyeceği ve aynı zamanda yolsuzluk yapılmasının da önüne geçilecek yeni uygulamaların bir an önce hayata geçirilmesi gerekmektedir.
