SORU 1: UDHB’NIN KIŞ LASTİĞİ GENELGESİNİN SON DURUMU NEDİR?
UDHB (Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı) tarafından 27 Kasım 2012’de yayınlanan “Kış lastiği Genelgesi” 10 Aralık 2012 ve 10 Kasım 2014 tarihlerinde iki önemli değişiklikten geçerek bugüne kadar geldi.
1 Aralık – 1 Nisan tarihleri arasında sadece ticari taşıtlara ve sadece şehirlerarası yollarda geçerli olan genelgede 10 Kasım 2014’de son yapılan değişiklikle kış lastiklerinde en az 4mm Lastik Diş Derinliği zorunluluğu getirildi. 10 Aralık 2012’deki genelge değişikliği ile 1 Aralık 2014’de devreye girmesi kararlaştırılan Römork ve Yarı-römorklara Kış Lastiği zorunluluğundan vazgeçildi.
UDHB’nın genelgesine göre bir lastiğin Kış Lastiği sayılabilmesi için lastiğin kenarında “M+S” ve / veya “Üç Tepeli Dağ içinde Kar Tanesi” (3PMSF) logosu olması yeterli.
Kamyonet ve Minibüs gibi hafif ticari taşıtlarda tüm tekerleklerde Kış Lastiği takılı olması istenirken, Kamyon, Çekici, Midibüs ve Otobüs gibi Ağır Ticari Taşıtlarda da sadece çekişin olduğu tekerleklere takılı olması yeterli. Römork lastikleri kapsam dışı, ancak 4mm Diş Derinliği isteniyor.
Tip Onayı (ECE R 109) olan Kaplama Kış Lastiği de bu mevzuata göre takılabilir. Mevzuata aykırı olan ticari araçlara UDHB Yol Kenarı Denetim İstasyonlarında 519.- TL ceza kesilmektedir.
SORU 2: OTOMOBİLLERE KIŞ LASTİĞİ ZORUNLU MU?
UDHB’nın “Kış lastiği Genelgesi”ne göre A sınıfı belgeli ticari otomobillere Kış Lastiği zorunluluğu vardır.
Aralık 2013’de İçişleri Bakanlığı EGM tarafından yayınlanan bir genelgeye göre 1 Aralık -1 Nisan arasında 54 ilde şehiriçi ve şehirlerarası yollarda tüm araçlarda, UDHB’nın genelgesine uygun şekilde, Kış Lastiği istenmiştir. Bu zorunluluğa uymayanlara 2918 sayılı Trafik Kanunu 30/1a maddesine uygun şekilde 80 TL trafik cezası kesilmiştir. 2014-2015 kışında ve gelecek yıllarda da bu uygulamanın (otomobillere 4mm Lastik Diş Derinliği dahil) devam etmesi beklenmelidir.
SORU 3: KIŞ LASTİĞİ NASIL SEÇİLİR?
Kış Lastiği seçerken “Üç Tepeli Dağ içinde Kar Tanesi” Kış Lastiği logolu lastik seçilmeli.
Lastik etiketinden mutlaka yararlanılmalı. Etiketin sol üst köşesindeki Yuvarlanma Direnci yani “Yakıt Tüketimi” konusunda bilgi verirken sağ üst köşedeki “Islak Yolda Fren” değeri de ıslak pistte 80 km/h hızdan yapılan fren testi sonucunda durma mesafesini verir. Aracın kış sezonu boyunca yapacağı kilometreye göre tercihen en düşük (C veya E) “Yakıt Tüketimi” sınıfı ve de en iyi (C) “Islak Yolda Fren” sınıfı Kış Lastiği seçilmeli.
Lastik Etiketi, Kış Lastiği seçimi için içeriğinin eksik olduğu tartışılsa da, tüketicilere yardımcı ve belki de mevzuatın önerdiği tek yol göstericidir. Tüketiciler lastik satıcısında, katalogda veya internette Kış lastiği seçerken mutlaka Lastik Etiketini aramalı ve fiyatın yanısıra etiket üzerindeki üç özelliği incelemelidir. Kış Lastiği seçerken Lastik Etiketi üzerinde “Islak Yolda Fren” değeri iyi olan lastiğin seçilmesinin, fren mesafesini kısaltacağı ve Kış Lastiği için 5 ile 11m arasında değişen bu farkların bazı kritik durumlarda kazaları önleyebileceği unutulmamalıdır.
Kış Lastiği zorunluluğunun yerleşmekte olduğu bu süreçte, tüketicilerin kendilerine sunulan alternatiflerin içinde nesnel ve öznel olarak en doğru seçimi yapmaları önem kazanmaktadır. Risk yönetimine inanan bilinçli tüketiciler, Kış Lastiği seçimi öncesi aşağıdaki iki sorunun yanıtını aramalı ve karar vermelidir:
– Ucuz veya “hesaplı” Kış Lastiği alıp aradaki fiyat farkını ve belki de fazlasını yakıta vermek tasarruf veya “hesap” mıdır?
– “Islak Yolda Fren” değeri kötü, yani “riskli” bir Kış Lastiği almak gerçekten Risk Yönetimi midir?
Son olarak; Kış Lastiği “sadece bir iş” değil, “Trafik Güvenliği ve Sosyal Sorumluluk” tur.
