Son zamanlarda atıkların azaltılmasına yönelik birçok uygulama ülkemizde aktif olmaya başladı. Peki nedir Sıfır Atık? Kısaca, Sıfır Atık; israfın önlenmesini, kaynakların daha verimli kullanılmasını, atık oluşum sebeplerinin gözden geçirilerek atık oluşumunun engellenmesi veya minimize edilmesi, atığın oluşması durumunda ise kaynağında ayrı toplanması ve geri kazanımının sağlanmasını kapsayan atık yönetim felsefesi olarak tanımlanan bir hedeftir.
İlk olarak çevre kirliliğinin önlenmesi, çevre duyarlılığı için farkındalık oluşturulması ve kaynakların verimli yönetimi amacıyla “Plastik Poşetlerin Ücretlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar” 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren yürürlüğe konuldu. Buna göre poşetler için, “boyutuna ve muhteviyatına bakılmaksızın adet başına vergiler dâhil 25 kuruştan satılacaktır” ibaresi ile Sıfır Atık uygulamasında ne kadar kararlı olunduğunu gözler önüne serdi.
Ardından 12 Temmuz tarihinde taslak halinde olan Sıfır Atık Yönetmeliği yürürlüğe girdi. Bu yönetmeliği doğru uygulayabildiğimiz takdirde bizi başarıya götüreceğine yürekten inanıyorum. Yönetmelikte Sıfır Atık Yönetim Sistemine geçişlerin tamamlanması adına son tarihler bulunuyor. İlk olarak 31 Haziran 2020 tarihinde Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Sıfır Atık Yönetim Sistemine geçmesi planlanmış. Ardından Büyükşehir İlçe Belediyeleri, Organize Sanayi Bölgeleri, Havalimanları, Limanlar, İş Merkezleri vb. gibi birçok kesime hitap eden bir yönetmelik.
Peki, bu yönetmeliğe göre atık oluşumunun önlenmesi ve azaltılması için neler yapılması gerekiyor?
- Kaynakların verimli kullanılması amacıyla sürdürülebilir üretim ve tüketim modelleri geliştirilerek dayanıklı, tamir edilebilir, yeniden kullanılabilir ve iyileştirilebilir ürünlerin tasarlanması, üretilmesi ve kullanılması,
- Alternatifi olması halinde, tek kullanımlık/kullan at ürünler yerine yeniden kullanılabilir ürünlerin tercih edilmesi,
- Tüketici ve ambalajlanan ürün için gerekli güvenlik ve sağlık düzeyini sağlamaya yeterli olandan fazla hacim ve ağırlıkta ambalaj kullanılmaması,
- Elektrikli ve elektronik eşyalar, tekstiller, mobilyalar, ambalajlar ile inşaat malzemeleri öncelikli olmak üzere, ürünlerin onarılması ve yeniden kullanımlarının sağlanması,
- Gıda atıklarının oluşumunun önlenmesi için gıdaların üretimi, tedarik zinciri ve kullanımı boyunca ilgili taraflarca gerekli önlemlerin alınması ve gıda atığı önleme planlarının hazırlanması esastır.
Tüm bunları okuduğumuzda eminim herkesin aklına “bunları başarabilsek ne kadar güzel olur her şey” geliyor değil mi?
Atığımıza küçük-büyük demeden sahip çıkarak en uygun şekilde geri dönüşümünü/bertarafını sağlayarak gelecek nesillerimize yaşanılacak çok daha güzel, çok daha temiz bir ülke bırakabiliriz.
Saygılarımla,
