Temmuz ayında yazdığım yazıda, özet olarak bilgi vermeye çalıştığım Çevre Mevzuatı ile ilgili detaylı değerlendirmeye “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği” ile başlayacağım.
17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği” faaliyetlerin işletme öncesi, işletme sırası ve işletme sonrasında izlenmesi ve denetlemesini sağlamaya yönenik detayları içeren bir yönetmeliktir.
Söz konusu mevzuatta belirtilen hususlar çerçevesinde, bir yatırımın faaliyete geçmeden önce; kapasitesi, üretim yöntemi ve kurulacağı alan vb. konular göz önünde bulundurularak çevreye yapılacak etkiler bir bütün olarak değerlendirilmektedir.
Değerlendirme yapılırken, söz konusu yönetmelik kapsamında, ÇED Yeterlik Belgesi’ne sahip kurum/kuruluşlara formatları mevzuat ile belirlenmiş raporlar hazırlatılmaktadır. Bu rapor içerikleri ve uygulanan süreç, faaliyetin kapasitesine ve/veya üretim yöntemine göre Ek-1 ve Ek-2 listeleri ile ayrılmaktadır.
Ek-1 projeleri için süreç Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın koordinasyonunda olup süreci, Ek-2 projelerine göre daha uzun sürmektedir. Bakanlık tarafından belirlenen kurum/kuruşlar ve faaliyetin gerçekleştirileceği bölgedeki halk sürece dahil edilmektedir.
Ek-2 projeleri için ise süreç İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından koordine edilmektedir. İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından başka kurumların görüşleri istenebilmektedir. Ek-2 projeleri için süreç, Ek-1 projelerine nispeten daha kısa sürmektedir.
ÇED Yeterlik Belgesi’ne sahip kuruluşlarca hazırlanan raporlar ve süreçleri takip edilen projeler kapsamında, tüm kurumlar ve mevzuatları çerçevesinde bir bütün olarak değerlendirme yapılmaktadır.
Hazırlanan raporda, mevzuatlar açısından faaliyetin değerlendirmesi yapılırken, faaliyet sahibinden de ilgili mevzuatlar çerçevesinde taahhütler alınmaktadır.
Değerlendirme sonucunda olumlu karar alınan projeler yatırıma geçmekte, olumsuz projeler geçememektedir.
Çevresel Etki Değerlendirme sürecini olumlu karar alarak tamamlayan proje sahiplerinin, hazırlattıkları ÇED raporlarında belirtilen hususlara bire bir bağlı kalarak; taahhütlerini yerine getirerek yatırımlarını gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Aksi takdirde, karşılarına, cezai süreç çıkacaktır.
Söz konusu mevzuat kapsamında, çevresel etki değerlendirme sürecini yasal olarak tamamlamadan yatırıma başlamış; faaliyete geçmiş tesisler veya ÇED mevzuatı kapsamında hazırlattıkları raporlara uygun çalışmayan tesisler, tespit edilmesi durumunda, yatırımın yüzde 2’si kadar devlete ceza ödemektedir. Bunun yanı sıra, Çevresel etki değerlendirme sürecini tamamlamış; fakat, kapasite artışında veya üretim yöntemi değişikliğinde bulunmayı planlayan tesisler de süreçlerini mevzuat kapsamında yenilemelidir. Aksi takdirde, yüzde 2 cezai işlem söz konusu yatırım değişikliklerine de uygulanmaktadır.
Araç üstü ekipman üreticileri için;
17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği” kapsamında, söz konusu süreçlere tabii olan tesisler,
Yönetmeliğin Ek-1, 39 nolu bendi kapsamında;
“Motorlu taşıtların üretimi [kara taşıtları (otomobil, otobüs v.b.), tarım makinaları (traktör, biçerdöver v.b.), iş makinaları (dozer, ekskavatör v.b.), savunma sanayi taşıtları (tank, zırhlı araç v.b.)] (1000 adet/yıl ve üzeri).”
Yönetmeliğin Ek-2, 15 nolu bendi kapsamında;
“Motorlu taşıtların üretimi [kara taşıtları (otomobil, otobüs v.b.), tarım makinaları (traktör, biçerdöver v.b.), iş makineleri (dozer, ekskavatör v.b.), savunma sanayi taşıtları (tank, zırhlı araç v.b.)].”
Yönetmeliğin Ek-2, 18 nolu bendi kapsamında;
“Damper, karoser vb. araç üstü ekipmanların boyanarak üretildiği tesisler.”
olarak yer almaktadır.
Fakat gerçekleştirilecek faaliyette; farklı üretim konuları varsa, mevzuat içerisinde detaylı değerlendirme yapılıp gerekmesi halinde, İl Çevre ve Şehircilik Müdürlükleri’ne yazılı görüş sorulması üreticiler için daha güvenilir olacaktır.
Hatta gerçekleştirmeyi planladığınız yatırım veya mevcuttaki faaliyetiniz, söz konusu yönetmelik Ek-1 ve Ek-2 listesinde yer almıyorsa, faaliyetinizin özet anlatımı ile birlikte, 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği” kapsamında, İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’nden alacağınız muafiyet yazısı, olası çevre denetimlerinde denetim ekibine göstermeniz açısından faydalı olacaktır.
Söz konusu yönetmelik ile ilgili ayrıntılı bilgiyi internet üzerinden mevzuat bilgi sisteminden edinebilirsiniz.
Bu sayı için şimdilik bu kadar, teşekkür ederim.
