İstanbul Teknik Üniversitesi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Elektrik Tünel Tramvay İşletmeleri arasında ortaklaşa geliştirilen “İstanbul’daki Dizel Motorlu Toplu Taşıma Araçlarının Egzoz Filtrelerini Temizlemeye Yönelik Yeni Bir Sistem Geliştirilmesi” adlı proje İstanbul Kalkınma Ajansı tarafından “Verimli ve Temiz Enerji Mali Destek Programı” kapsamında desteklenmeye değer görüldü. İTÜ yürütücülüğünde gerçekleştirilecek olan proje, İstanbul başta olmak üzere tüm Marmara Bölgesindeki ulaşım ve toplu taşıma kaynaklı hava kirliliğini azaltılmasının yanı sıra, ulaşımda enerji verimliliği konularında bir dizi bilimsel ve inovatif teknik çalışmadan oluşuyor.
Projenin çalışılacağı uygulama hattı İTÜ Maslak, İETT İkitelli ve Ayazağa Garajı ile Sarıyer-Küçükçekmece olarak belirlendi. Söz konusu hatlar yol koşulları dikkate alınarak belirlenmiş, yakın zaman içerisinde test sürüşleri başlayacak.
PROJENİN HEDEFLERİ
Bir yıl sürecek olan proje ile; Toplu taşıma sistemlerinde yakıt – egzoz etkileşimleri hakkında bilgi artışı, egzoz sistemi ve filtrelerin bakım-onarım-temizlik uygulamaları için yeni bir sistemin geliştirilmesi, toplu taşıma uygulamalarında egzoz sistem kirliliğinden kaynaklanan ek yakıt sarfiyatında düşüş, toplu taşıma araçlarının sebep olduğu zararlı egzoz emisyon değerlerinde düşüş, toplu taşımada kullanılan enerjinin (yakıt) daha etkin ve daha verimli kullanılması, egzozdaki kirli filtrelerin sebep olduğu fazla enerji tüketiminin azaltılması, egzoz ve yakıt arasında enerji verimliliği koşullarının saptanması ve ideal koşulların yakalanması, mevcut enerjinin ekonomik açının yanı sıra çevreye duyarlı bir şekilde kullanımının sağlanması, Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Amerika Çevre Örgütü (EPA) ve Avrupa Birliği Egzoz Normlarının yakalanması, toplu taşıma ve yoğun trafikten kaynaklanan hava, su ve çevre kirliliklerinin önlenmesi, fosil yakıt kullanımına bağlı çevre kirliliklerinin neden olduğu hastalık ve olumsuz psikolojik etkilerde azalış, egzoz emisyonlarının neden olduğu rahatsızlıklara bağlı sağlık giderlerinin azaltılması ve daha temiz, çevreye duyarlı bir toplu taşıma hedefleniyor.
KALİTESİZ YAKIT KULLANIMI FİLTRE TEMİZLİĞİNİ ÖNEMLİ KILIYOR
Projeyle ilgili detayları aktaran Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve ATUM Müdürü Prof.Dr. Cüneyt Arslan şöyle konuştu: “Nüfus bakımından Türkiye’nin en kalabalık ili olan İstanbul’da trafiğe çıkan araçların sayısı gün geçtikçe artıyor. Bu artış ulaşımda birtakım sıkıntılar getirmekle birlikte motorlu araç kaynaklı egzoz emisyonları doğal çevreyi olumsuz bir şekilde etkiliyor. Sorunların çözülebilmesi için şahsi araçları trafikten azaltma planları yapılmakla birlikte İstanbul’da yasayan insanların toplu tasıma aracı kullanmaları için de birtakım teşvik çalışmaları da yürütülüyor. İBB İETT bünyesinde bulunan toplu taşıma araçlarının çoğu Euro 3, Euro 4 ve Euro 5 standartlarında olmasına rağmen İstanbul bölgesindeki yol koşulları ve yakıt türünün yanı sıra aşırı yolcu kapasitesi de egzoz sistemleri ve bu sistemlerdeki mevcut standartları doğrudan etkiliyor. Egzoz sistemlerindeki mevcut filtrelerin bakımı normal şartlarda 150.000-250.000 km arasında yapılıyor. Bu egzoz filtreleri, gün içi sefer fazlalığından dolayı kısa sürede kurum, yağ ve metalik parçalar tarafından doluyor. Kirlenerek tıkanan filtreler, normal koşullarda olması gereken egzoz akısını engelleyerek aracın çekiş gücünü düşürüp yakıt sarfiyatını artırmakta ve filtre performansını azaltarak aracın sebep olduğu zararlı egzoz emisyon oranını artırıyor.”
