Son yıllarda sıkça duyduğumuz hemen hemen her alanda karşımıza çıkan bir kelimedir takım. Özellikle iş yaşamında takım olabilme, takım ruhu, takım çalışması gibi bir çok tanım ve eğitime şahit olmaktayız.
Peki, nedir takım; özellikleri, yapısı, felsefesi, gerekliliği Bunların hayatımızdaki iş yaşamımızdaki yeri ve önemi nedir? Takımla ilgili pek çok tanım olmakla birlikte kısaca takımlar, ‘’kendi aralarında dağılmış durumlarındaki uzmanlık becerilerine sahip, sürekli birleştirilmesi gereken bir görevi yerine getirmek üzere bir araya gelmesi zorunlu insanlar gurubu.’’
Drucker’a göre takım, özel ve tanımlanan bir görevi yerine getirmek için birlikte çalışan; farklı geçmişleri, beceri ve bilgileri olan ve örgütün farklı alanlarında faaliyet gösteren bir insan (genellikle oldukça küçük) grubudur. Peki bu tanımlardan insan kelimesini çıkarırsak, bir guruba, makine parkı veya bir robot topluluğu dönüşür ve takım olmaktan çıkar.
Gurupla takım arasındaki farka bakarsak her takım bir guruptur; ama her gurup bir takım değildir. Ruh varsa takım vardır bir ekibin kendi içinde birbirlerine inanmışlığı yoksa sadece gurup olur. Takımı takım yapan ortak inanmışlık ve takım ruhudur. Bir takımda çeşitli özellikleri bir araya getirmek ve onları ortak bir amaçta kullanmak zorundayız. Takım içinde bulunan her bireyin farklı özellikleri vardır bu özellikler takımın tamamlayıcı niteliğinde olmazsa olmaz unsurlarıdır.
Takım oluşturmak bir gurubu bir araya getirmek ve onları görevlendirmek değildir. Bu süreci dört temel aşamadan geçerek oluşturabiliriz. Bu aşamalara kısaca değinelim;
Oluşma
Boğuşma
Buluşma
Ulaşma
Oluşma: Bu aşama gurubun ilk bir araya geldiği ve rollerin belirli olamadığı zamandır.insanlar bu aşamada birbirilerini tanımaya, ısınmaya ve birbirlerine güven duymaya çalışmaktadırlar. Bu aşamada henüz bir üretim söz konusu değildir.
Boğuşma: Adındandı anlaşılacağı gibi ‘’Storming’’yani tartışmaların ve fırtınaların koptuğu roller içi çatışmalar, liderlik kavgaları ve herkesin kendine yer açtığı aşamadır. Takım seçmeleri de diyebiliriz. Kopma ve elemelerin olduğu bir süreçtir. Sistem liderinin yıkıcı çatışmalar hariç, işin içine tamamen girmeden doğru müdahalelerle rolleri tespit ederek tamamladığı bir aşamadır.
Buluşma: bu aşamada roller belirlenir, diyaloglar geliştirilir, yeteneklere göre görev dağılımları yapılır. Bu aşamada herkes yerini bulur ve doğal liderin belirlenmesi sağlanır. Maçın başlama öncesi son evredir. İtişmeler biter ve herkes üstlendiği görevi yapmaya koyulur.
Ulaşma: Takım çalışmasının başladığı ve üretimin olduğu aşamadır. Görevleri ve rolleri belirlenmiş ekip yüksek performansla çalıştığı süreçtir.
Takımın başarısı için tüm aşamaların başarıyla atlatılması gerekir. Bu evreleri yaşamadan takım oluşturmak oldukça zordur ve hiçbir başarısı kalıcı olamaz. Herhangi bir ürünü yetiştirmek istediğimizde, önce tarlayı sürer, sonra tohumu serper, suyunu gübresini çapasını yaparak o ürünü hasat seviyesine getiriyorsak, tıpkı takım olmak içinde bu aşamaları yerine getirmemiz şarttır.
Takım farklı nitelikteki bireylerden oluşmalıdır. Zorlukları uzun bir maratona benzetirsek, takımda 100 metreyi en iyi koşanlarda olmalı, 5000’ciler de maratoncularda olmalıdır. Başarılar her nitelikteki yeteneklerin takım ruhuyla takım haline dönüştürülerek elde edilir.
‘’ Başarılı bir organizasyonun pek çok elleri’,’ ama tek bir beyni vardır. ‘’ Bili Bethell
Candan Genceroğlu
